Truyền thuyết về đàn guitar

Câu truyện sau đây là truyền thuyết phổ biến nhất về xuất xứ của đàn guitar. Cũng như lời giải thích vì sao loại nhạc cụ này được gọi là Tây Ban Cầm theo ngôn ngữ Việt Nam.

Truyện kể rằng, ngày xưa có 1 cụ già và người con gái tên là Citra sống ở miền Nam Tây Ban Nha trong ngôi nhà gỗ. Vào thời đó, cụ già nổi tiếng là 1 người thợ mộc giỏi, có người còn khen cụ là người thợ mộc tài danh nhất ! Còn cô con gái của cụ thì có giọng hát tuyệt vời có một không hai.

Những khi Citra cất tiếng hát, tất cả mọi người đều dừng lại để lắng nghe, ngay cả những chú chim trên cành cây cũng ngừng hót để thưởng thức... Không chỉ vậy, giọng hát của cô còn có năng lực kỳ diệu chữa bệnh thần kỳ. Dân chúng khắp miền nam Tây Ban Nha thường tìm đến yêu cầu nàng hát mỗi khi có dịch bệnh phát sinh.

Vào 1 đêm mưa bão, có người gõ cửa khi họ mở cửa ra, đứng trước cửa là 1 bà lão khốn khổ, áo quần ướt đẫm tả tơi. Bà lão đã lạnh cóng, và dường như cũng không đứng vững được nữa. Hai cha con Citra vội vàng vào nhóm bếp lò và mang quần áo khô cho bà cụ, rồi mời bà uống sữa nóng với mật ong cho lại sức.

Đến sáng hôm sau, khi bà cụ đã dần hồi sức, bà kể cho Citra nghe, bà có 1 cô cháu nội đang ốm nặng sắp chết vì mắc phải 1 căn bệnh kỳ lạ khiến mọi thầy thuốc đều phải bó tay.  Đó chính là nguyên nhân bà phải lặn lội cả tháng trời nay tìm đến nhà để gặp cô, "Citra ạ, chỉ để cầu xin cô cứu cháu nội tôi." Và bà lão ngồi hàng giờ kể cho Citra nghe về cô cháu nội của mình.

Càng nghe bà kể, Citra càng cảm thấy gần gũi, gắn bó hơn với cô gái đáng thương mặc dù chưa quen biết nhưng cảm giác như đã thân thiết tự bao giờ.

Ngày hôm sau, Citra cáo từ cha để theo bà lão đi cứu sống cô cháu của bà bằng chính giọng hát của mình. Người cha nhờ 2 người bạn đi theo hỗ trợ cho họ và sau mấy tuần lễ cuối cùng họ đã đến 1 ngôi làng ở Asturias. Lúc này, cô cháu của bà lão đã ngất liệm đi và thoi thóp sắp chết.

Nàng Citra liền cất tiếng hát. Chưa bao giờ trong đời mình nàng hát hay đến thế! Nàng hát mãi hát mãi... cho đến ngày thứ 3 thì cô cháu gái mở mắt tỉnh dậy. Căn bệnh quái ác đã được cứu chữa !

Nhưng trên đường về nhà, 1 trận bão tuyết vùng núi lạnh đã chôn vùi Citra và hai người bạn đồng hành. Khi bão tan, may mắn sao 1 đoàn người đi qua bắt gặp Citra bị vùi sâu trong tuyết và lạnh cứng như chết. Họ đã cứu nàng và đưa nàng về nhà với cha.

Tuy rằng, Citra đã thoát chết, thế nhưng thanh quản nàng đã bị liệt vì tuyết lạnh, và nàng không bao giờ còn có thể cất tiếng hát được nữa. Nàng trở nên u sầu buồn bã, lúc nào cũng chìm trong trạng thái ưu uất đáng sợ...

Nóng lòng muốn cứu cô con gái thoát khỏi cảnh buồn chán, người cha bỗng nhớ mình còn 1 khúc gỗ hồng trong nhà kho. Thế là, cha nàng ngày ngày hết chăm lo cho nàng lại đục đẽo khúc gỗ trong nhà kho âm thầm làm 1 món quà tặng cho con gái của mình.

Ông cưa gọt đục đẽo cả năm ròng và cuối cùng thành quả là 1 thứ nhạc cụ kỳ lạ nhưng xinh đẹp mang hình dáng 1 người thiếu nữ. Sau đó, ông cụ nhờ những người thợ săn trong làng săn giúp ông 2 con nai. Con nai lớn, ông lấy gân chân của nó căng ra để làm những sợi dây trầm. Còn con nai tơ, ông cũng lấy gân căng làm những sợi dây bổng.

Khi hoàn tất cây đàn, ông đứng trước cửa nhà và vuốt những ngón tay trên những sợi dây đàn gân thú đó. Một chuỗi âm thanh sâu lắng, quyến rũ ngân rung lên... Lần đầu tiên, từ khi bình phục trở lại, Citra bước ra khỏi ngưỡng cửa tìm xem những âm thanh thần tiên ấy phát ra từ đâu.

Người cha trao cho nàng cây đàn độc đáo đó. Nàng nâng đàn lên và bắt đầu dạo những khúc nhạc. Tiếng đàn bay bổng ngân vang... Dân chúng khắp miền nam Tây Ban Nha tìm đến xem chiếc đàn kỳ lạ ấy. Mỗi lần nàng đàn, mọi người đều dừng lại lắng nghe chăm chú, ngay cả chim trên cành cũng ngừng hót để thưởng thức những âm thanh đó...

Và không chỉ có thế, tiếng đàn của nàng còn có năng lực chữa bệnh thần kỳ như chính tiếng hát của nàng ngày nào. Dân chúng cũng thường tìm đến yêu cầu nàng đàn mỗi khi có dịch bệnh phát sinh....

Cái tên Citra dần được lan truyền đến mọi trên thế giới và tên cây đàn kỳ lạ đó cũng được đặt theo tên nàng và được mô phỏng ở khắp nơi.

Ở Ấn Độ, cây đàn của nàng được gọi là đàn Sitar (hay Chitar), ở Ý nhạc cụ này được gọi là Chitarra.

Một số nơi khác, chữ "C" được đổi thành chữ "G" và thế là ngày nay ta có đàn Gitara ở Tây Ban Nha, đàn Guitare ở Pháp, đàn Guitar ở Anh-Mỹ, và đàn Ghi-ta ở Việt Nam.